PHẦN I
LỊCH SỬ THỂ DỤC THỂ THAO THẾ GIỚI

CHƯƠNG 1
THỂ DỤC THỂ THAO TRONG THỜI KÌ TRUNG CỔ ĐẠI

I. THỂ DỤC THỂ THAO TRONG XÃ HỘI CÔNG XÃ NGUYÊN THỦY:
1. Sự phát sinh của TDTT:
- Sự phát sinh của TDTT như một bộ phận của nền văn hóa chung của xã hội loài người, bắt nguồn từ đời sống vật chất của xã hội nguyên thủy. Quá trình phát sinh đó diễn ra do tác động qua lại của các nhân tố khách quan và chủ quan, có nghĩa là tác động qua lại của tính chất và trình độ của hoạt động sản xuất nguyên thủy (săn thú, bắt cá, hái lượm) - nhân tố khách quan và ý thức con người - nhân tố chủ quan.
+ Săn bắt tập thể là hiện tượng có nguyên nhân xã hội: những người săn đuổi phải phối hợp ăn khớp hành vi của mình với hành vi của những người khác cùng tham gia và cần phải thể hiện cao độ về sức mạnh, sự khéo léo, sức bền sự kiên trì và khả năng tập trung chú ý.
+ Tập luyện không chỉ là biện pháp chuẩn bị cho hoạt động sắp tới mà còn truyền thụ kinh nghiệm.
+ Nghi lễ cũng có tác dụng làm tăng sức mạnh của người sắp đi săn và động viên ý chí của họ.
+ Sự xuất hiện của bài tập TDTT được xếp vào thời kì sớm nhất, thời kì chưa có tôn giáo trong lịch sử xã hội loài người. Tri thức thực tiễn của con người đã xuất hiện sớm hơn nhiều so với tôn giáo, được truyền thụ từ thế hệ này sang thế hệ khác (chế tạo công cụ lao động và lấy lửa…).
+ Việc truyền thụ và áp dụng kinh nghiệm trong quá trình giao tiếp, đó chính là giáo dục và trong trường hợp này là giáo dục thể chất.
- Các bài tập thể dục thể thao biểu hiện mối quan hệ của con người với tự nhiên bên ngoài và với chính bản thân mình, trước hết là giữa con người với nhau. Như vậy, nguyên nhân làm phát sinh giáo dục thể chất là nhu cầu truyền thụ và củng cố những kĩ năng lao động.
- Ngay từ khi sinh ra, con người đã có những sức sống tự nhiên và sức sống đó phát triển nhờ các bài tập thể dục thể thao. Hoạt động lao động của con người là sự kết hợp của các cơ sở xã hội và sinh vật. Trong sự tác động qua lại của chúng, thì cơ sở xã hội giữ vai trò chủ đạo. Quá trình truyền thụ những kinh nghiệm lịch sử - xã hội, trong đó có kinh nghiệm GDTC, được diễn ra thông qua sự giao tiếp của con người với nhau.
2. Phê phán lí luận tư sản về sự phát sinh của TDTT:
Những quan điểm lí luận cơ bản của các tác giả tư sản có thể qui lại những điểm sau đây:
- Hoạt động của con người xã hội cổ đại trong lĩnh vực GDTC là không có ý thức, không có mục đích, có tính chất bản năng.
- Bản thân GDTC có nguồn gốc thờ cúng, tính chất, nội dung là hiện tượng ngoài lịch sử, không có quan hệ với những nhu cầu xã hội.
Những luận điểm như vậy đã phủ nhận ý nghĩa của những kinh nghiệm to lớn, tích cực và hiện thực, phủ nhận vai trò của kĩ năng kĩ xảo đã được tích lũy dần dần và được sử dụng có ý thức, được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác và là một trong những nguyên nhân phát triển của văn hóa.
Bằng cách phủ nhận vai trò của ý thức trong sự phát sinh TDTT, các nhà lí luận và các nhà sử học tư sản đã không thừa nhận lao động và tư duy là những hiện tượng mới về chất, đã đưa con người lên vị trí cao hơn rất nhiều so với tất cả các loài vật. Các tác giả tư sản ra sức bác bỏ luận điểm Mác xít cho rằng hoạt động lao động của con người là cơ sở ban đầu của TDTT.
Khi giải thích nguồn gốc trò chơi, họ cho rằng trò chơi nảy sinh sớm hơn lao động, trực tiếp từ trò chơi của các loài vật và không khác gì loài vật. Họ không nhìn thấy sự khác nhau về chất giữa cái mang tính chất bản năng, còn một bên là những phản xạ có điều kiện, có những hoạt động tư duy và lí trí của con người. Nhìn nhận như họ là phản khoa học, bỡi vì nguồn gốc và sự phát triển của trò chơi không thể tách rời sự phát triển của phương thức sản xuất và tạo ra phúc lợi vật chất.
Đặc điểm chung về GDTC của tất cả các bộ lạc trong xã hội thị tộc là:
- Các bài tập TDTT chẳng những nhằm phát triển các phẩm